en ontvang gratis 'tips en artikelen over netwerkender werken in de publieke sector'

Verwachtingen en intentie

Wat vertelt het ons als er gesleur en gezeur in onze organisaties is? Of wanneer we heel hard moeten werken, maar niet vooruit lijken te komen? Langs welke wegen komen we tot realisatiekracht waar mensen van ‘aan’ gaan, en doen we de dingen die iedereen echt wil aangaan? In dit artikel beschrijf ik een model dat wellicht helpt: spelen met verwachtingen en intentie.

Eerst iets over de begrippen verwachtingen en intentie.

Verwachtingen bepalen de hoogte van de lat die je voor jezelf en anderen legt. Het gaat over de ambitie, de plannen, het resultaat, de verzilvering, je dromen, de doelen, en ook: wat je van de ánder verwacht, wat hij gaat doen, opleveren, en misschien zelfs uitstralen. En het gaat over je eigen verlangens en wellicht wat je van jezelf verwacht. Wat je in de wereld wilt zetten.

Verwachten is een kracht die van buiten naar binnen werkt: extrinsiek

Intentie is de kracht waarmee jij en de anderen de opgave aangaan. Het gaat over eigenaarschap, instappen, jezelf includeren, het áángaan, en ‘aan’ gaan. De mate waarin jij en de anderen de aandacht richten. En het gaat over de kwaliteit van die aandacht.

Intentiekracht werkt van binnen naar buiten: intrinsiek

Er bestaan situaties van hoge en lage verwachting en situaties waar er een hoge en lage intentie is. Dat levert vier verschillende startsituaties (kwadranten) op waar je je met elkaar in kunt bevinden.

De kwadranten heb ik de volgende namen gegeven:

  1. doen
  2. moeten
  3. zeuren
  4. onderzoeken.

Hieronder staan ze getekend en uitgebreider beschreven:

1) In het kwadrant van het doen is er: hoge verwachting en een hoge intentie

getting stuff done, verzilvering, realisatiekracht 

We weten wat we willen, we hebben daar hetzelfde beeld of in elk geval hetzelfde gevoel bij. Er is een feestelijk moment van ‘af’ dat we allemaal weten te vinden, straks, en we willen ervoor hollen. Ik heb er echt zin in. Wie het bedacht heeft? Geen idee precies, maar het werkt! Zullen we pizza bestellen? Ik bel je straks nog even! Resultaat.

2) Het kwadrant van hoge verwachting en een lage intentie: het moeten

dode paarden, sleuren, reactief

Er zijn verwachtingen geschapen, die niet (of niet meer) de mijne zijn. Er is ‘eigenlijk’ van alles te doen. Meestribbelen, uitstelgedrag, volle actielijsten. Er gebeurt van alles, maar het is sleuren en trekken en veel naar elkaar kijken en wijzen. Tijdens de bijeenkomst zegt iedereen ‘ja’, maar er gebeurt toch niets, of te weinig. Ik moet het allemaal alleen doen. Er is een deadline, dus ik moet nu aan de slag.

3) Zeuren: lage intentie, lage verwachting

slachtoffer, onverschilligheid, passief

We zitten in de grindbak. Of op de afdelingsvergadering. En ‘zij’ moeten nou maar eens. Ik heb het allemaal al zo vaak geprobeerd. We kunnen het niet. Ik kan het niet. Zo gaat het hier nu eenmaal, daar is niets aan te doen. Daar moet je gewoon mee dealen. Of omheen werken. Tijdens dat punt kan ik mooi mijn mail even bijwerken. Ik wacht eerst even af waar ze mee komen. Ik moet het nog zien. Het wordt toch weer niets. Dat helpt toch niets. Daar gaan we weer. Ik wacht gewoon af. Ik haak af.

4) Het kwadrant van het onderzoeken: een lage verwachting en een hoge intentie

verrassing, experimenteren, vragen

Huh? Wat wonderlijk. Wat heb je nodig? Wat is hier nodig? Kunnen we ze er niet bij vragen? Hoe zit dat? Kan het ook anders? Waarom? Kunnen we ermee stoppen? Wat leer ik hiervan? Mag ik…? Zal ik…? Zullen we…? Ik weet niet waarom, maar toch. Werkt dit? Wat nou als…? Ik wil er nog een nachtje over slapen. We bouwen een prototype! Nieuwsgierigheid en verlangen. En testen. Leren.

Hoe kom je uit het gesleur en gezeur?

Maar langs welke wegen komen we nu tot realisatiekracht die inclusief is, waar mensen op aan gaan, die mensen willen aangaan? Ik tekende wat pijlen ⇡⇣ ⇢ en puzzelde wat met de beweging die we dan kunnen maken. Ik zocht de weg van moeten en zeuren naar onderzoeken en doen…

Mijn eerste idee was: zit je in het kwadrant van het moeten (hoge verwachtingen, lage intentiekracht) dan is het ‘gewoon’ een kwestie van ⇢ oversteken naar doen, door je aandacht/intentiekracht te vergroten om tot resultaten te komen (hoge verwachting, hoge intentiekracht). Indicatie voor deze beweging? Als je zegt of hoort:

‘Je moet het gewoon dóen!’ 

Maar ‘gewoon’ is dat helaas zelden. En dat is niet gek. Want de vraag is of die verwachting, dat beoogde einddoel/resultaat, wel een gedeelde verwachting is. Iemand in de groep, misschien jij zelf wel, is (het) immers niet ‘aangegaan’. Je bent dan aan een doel aan het werken dat niet ‘compleet’ is. Niet iedereen heeft bij kunnen dragen vanuit zijn expertise, belang of talent. Zonde, en wellicht een nieuw dood paard.

Vanuit moeten (hoge verwachting, lage intentie) is de stap naar benéden gemakkelijker: verlagen van de verwachting. Dat gebeurt wellicht al een beetje zodra je constateert dat de intentie (te) laag is. Dan stel je de verwachting neerwaarts bij.

Je denkt dat je verder van huis bent dan ooit. Je bent terecht gekomen in het kwadrant van het zeuren (lage intentie, lage verwachtingen).

Nu is het tijd om de intentiekracht onder de loep te nemen. Want zit je in het kwadrant van het zeuren, dan is het risico dat je je vastklampt aan iets of iemand van wie je weer veel verwacht, zonder de intentiekracht (en daarmee het eigenaarschap) bij jezelf en/of anderen te vergroten. Dan vergroot je slechts weer de verwachtingen en blijf je in het kwadrant van het moeten: je kweekt een nieuw dood paard.

Je belandt dan in een cynische spiraal van hoop en teleurstelling.

En toen ontstond het volgende beeld:

De sleutel: intentiekracht aanboren voor je verwachtingen wekt

Leuk genoeg is het in het kwadrant van het zeuren (lage intentie, lage verwachting) makkelijker naar rechts ⇢ oversteken door de intentiekracht te vergroten, dan in het kwadrant van het moeten. Er zijn immers al weinig verwachtingen.

Waarom dat mooi is? Omdat hooggespannen verwachtingen die je niet mag of kunt bijstellen, geen ruimte bieden. Terwijl je, als je de verantwoordelijkheid van allen wilt aanboren, daar wel voor open moet staan. Immers: iedereen moet het resultaat kunnen en willen aangaan. En dat kan alleen als iedereen er inbreng in had. Ook de afhakers.

Zeurende kwesties zijn dus het opzoeken en onderzoeken meer dan waard. Laat het maar even doorzeuren. En luister goed wie er waarom zeurt. Daarná is de stap naar onderzoeken wellicht mogelijk. Dat doe je door te werken aan omstandigheden waaronder mensen het onderzoek aan willen gaan, aan kunnen gaan, een vraag gaan stellen (ook wel: ‘holding space’). Mensen gaan aan.

En als in het kwadrant van het onderzoeken (lage verwachtingen, hoge intentie) licht gloort, een aanpak of doel, dan neemt ook de verwachting weer toe. En kun je dat wat zich aandient, laten uitkristalliseren en met realisatiekracht uitvoeren.

Dan kom je in het kwadrant van het doen, (hoge intentie, hoge verwachting) op een inclusieve, innovatieve manier. Realisatiekracht!

Wat doe je bijvoorbeeld als je intentiekracht aanboort?

  • Schets eindbeelden/doelen alleen als alle belangen ‘aan tafel’ zitten en maak de intentie bespreekbaar.
  • ‘Begraaf dode paarden feestelijk’ en verlaag daarmee de verwachtingen, schep ruimte voor nieuwe verwachtingen.
  • Neem dat feestelijk begraven in zoverre letterlijk, dat je daarvoor een passend ritueel of passende vorm maakt waarbij alle belanghebbenden zich bewust kunnen worden van hun intenties.
  • Schiet bij zeuren niet direct in het kwadrant van het doen, doorloop gezamenlijk onderzoek.
  • Onderzoek je eigen intentie wanneer je iemand aanspreekt op de resultaten die jij van hem of haar verwacht.
  • Werk als leider of begeleider aan de omstandigheden waaronder mensen vanuit zeuren naar onderzoeken kunnen komen. Maak daarvoor de bedding. Holding space, noemen we dat.

Ik hoor graag je ervaringen!

 

ps

Bij het maken van dit model heb ik dankbaar gebruik gemaakt van de kennis van Frank Pronk, mijn leermeester ‘intentiekunde’. Hij schrijft over het model:

Ik word blij van het heldere inzicht en de praktische toepasbaarheid van het model dat Marije heeft ontworpen. Het blijkt een goed werkend model om interventies te doen in teams en organisaties. Mooi in zijn eenvoud, krachtig in de toepasbaarheid.

Voor mij is intentie het belangrijkste ingrediënt om succesvol samen te werken en samen te creëren en het is mijn ervaring als veranderkundige dat ‘intentiekunde’ (het vermogen om de juiste intentie te zetten) bijzonder sterk bijdraagt aan de werking van individuele medewerkers en teams richting gewenst resultaat.

Er is echter iets opmerkelijks aan de gehanteerde begrippen. Een ieder heeft wel een gevoel of duiding bij de begrippen aandacht, intentie en verwachting. Zij zijn echter niet te lokaliseren in het lichaam of daarbuiten, niet helemaal exact te duiden in het hoofd, maar opmerkelijk wel heel goed te ervaren. Anders gezegd: ze zijn niet zichtbaar, maar wel ervaarbaar!

Stel je eens voor dat er sprake is van een lage intentie en dito aandacht, dan is het voorspelbaar dat er weinig werking zal zijn en dat de kans op een succesvol resultaat gering is.

En stel je voor dat er een hoge intentie en een hoge aandacht is. Het model laat goed zien dat dit zonder twijfel leidt tot samen doen! Het zijn dus krachten die als we er bewust(er) mee omgaan zullen leiden tot betere en vooral gedeelde resultaten.”

Frank Pronk, Conscious Creation www.conscious-creation.eu

Indien je meer wilt weten over de kunst en kracht van intentie zijn Marije en Frank van harte bereid om je hierbij te ondersteunen in jouw team of organisatie!

Eerder

Dode paarden moet je feestelijk begraven

Veel te vaak gaan we te lang door met dingen waarvan we stiekem wel weten dat ze niet gaan lukken....
Lees meer

Hoe incidenten en innovatie hand in hand gaan

De twee grote uitdagingen van publieke organisaties van vandaag? Omgaan met incidenten, die in de huidige samenleving snel kunnen escaleren....
Lees meer

Jaag de zombies van je tafel!

Vorige week was ik op een bijeenkomst. Een presentatie van een ontzettend leuk initiatief van een aantal lokale ondernemers. Toch...
Lees meer

Reageer

Nog geen reacties

Jij kan de allereerste zijn!

Reageer