en ontvang gratis 'tips en artikelen over netwerkender werken in de publieke sector'

We zoeken lerende raden die willen meewerken aan het versterken van de democratische samenleving en bereid zijn daarvoor op een andere manier hun werk als raad(slid) in te vullen.

Gemeenteraad in de netwerkdemocratie

“Hoe kan het nou dat ambtenaren met deze mensen nog geen contact hebben gehad?”
“Als we iedereen betrekken, gebeurt er nooit iets.”
“De Raad neemt nu eenmaal de besluiten.”
“Deze mannen zijn niet representatief!”
“Waarom wisten we dit niet eerder?”
“Waar zijn de voorstanders?”
“Dit snapt toch niemand meer?”

Betrap je jezelf als raadslid wel eens op dit soort gedachten als je nadenkt of iets  een goed proces’ is? Vaak schieten gesprekken over ‘het proces’ in de raad, en daarbuiten, alle kanten op. Als ze al gevoerd worden. Sturing ontbreekt.

Want wat is dat eigenlijk, een ‘goed proces’? Meer betrokkenheid, meer initiatief, meer participatie, meer zeggenschap voor burgers. Dat willen we! Toch? Maar wanneer is het dan ‘goed’? Het ‘loslaten’ waar we het steeds over hebben, gaat over macht en invloed die nu nog binnen de overheid ligt, afstaan aan anderen. In de grond gaat die ontwikkeling richting ‘meer gemeenschap, minder overheid’ over het zien, benutten en versterken van de democratische samenleving.

 Het is je taak als raadslid om te sturen op de beweging naar ‘meer samenleving’. Maar als we als raad(slid) dat proces willen kunnen ‘beoordelen’, moeten we beter weten waar je dan aan kunt zien of het goed gaat, of niet. En je moet weten wat je dan kunt doen!

Want wanneer laat je nou los, wanneer is dat verantwoord? Nou: je laat los als dat democratisch beter is. Maar om antwoord te kunnen geven op die vraag, moeten we meer kenmerken kennen van democratie dan slechts: is de groep betrokkenen ‘representatief’?

Je laat los als dat
democratisch beter is

Er zijn veel knoppen om aan te draaien om een proces ‘democratischer’ te maken. Die knoppen zijn de democratische waarden waarop onze samenleving gegrondvest is. Want zowel de alledaagse democratische samenleving als de democratische overheid putten uit een gemeenschappelijke bron: democratische waarden.


Wat zijn die democratische waarden — niet uitputtend 🙂
Inclusie: selectie en diversiteit
Invloed: agendavorming, doorwerking, macht en tegenmacht
Deliberatie: dialoog, discussie, debat en uitwisseling van argumenten
Burgerschap: betrokkenheid, verantwoordelijkheid, initiatief en burgermacht
Transparantie: inzicht in het proces, informatie- en geldstromen
Efficiëntie: zuinig met belastinggeld en met tijd van burgers en ambtenaren
Proportionaliteit: streven naar de kleinst mogelijke interventie
Vrijheid van meningsuiting: communicatievormen en –mores, pers en belangen zonder stem
Legitimiteit: steun voor de uitkomst en voor het proces.

En wat voeg jij als raadslid toe in zo’n gemeenschap waar burgers in netwerken veel zelf doen en zelf beslissen? En: hoe vervul je die rol goed? Die vraag is niet uniform te beantwoorden, maar betekent dat je als raad(slid) keer op keer bedenkt: wat is hier en nu  passend, wanneer wordt het er democratischer op?

De rol van het raadslid is dan: de democratische kracht in de samenleving benoemen, bewaken en bevorderen. En we ontwikkelen een instrument om dat trefzeker te doen. Marije werkt in samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse Zaken aan een “Raadscanvas” waarmee je als raad(slid) reflecteert op je nieuwe rol, op democratische processen en waarden. Een beta-versie* van het Raadscanvas is inmiddels beschikbaar

We zoeken lerende raden die willen meewerken aan het versterken van de democratische samenleving en bereid zijn daarvoor op een andere manier hun werk als raad(slid) in te vullen.

Democratisch Proces

In gemeenteraden die aan de slag willen met een nieuwe taak- en rolopvatting, willen we de het Raadscanvas toepassen. Helpt het bij het beslissen: gaat het democratisch proces hier goed? Waar zit het democratisch tekort? Wat laten we los en wat juist niet?  Wat is onze interventie?

We kunnen het canvas toepassen tijdens een verdiepende bijeenkomst over democratische waarden en de taak van de raad in de netwerkdemocratie.

Ben of ken jij zo’n raad en wil je partner worden in deze ontwikkeling? Neem dan contact op! Whatsapp gaat lekker snel 🙂 06 46 74 19 03

* Het Raadscanvas met handreiking is inmiddels beschikbaar in concept